TŞOF ve PLAKA A.Ş.’deki ödemeler ile Didim’deki ücretsiz konaklamalar inceleme gündeminde

Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu (TŞOF) Başkanı ve TESK Başkan adayı Mehmet Yiğiner döneminde, TŞOF’un yüzde 100 iştiraki PLAKA A.Ş.’de gerçekleştirildiği belirtilen bazı ödemeler ile federasyona ait Didim Eğitim ve Dinlenme Tesisi’ndeki ücretsiz konaklamalar inceleme gündemine geldi. İncelemeye ilişkin aktarılan bilgilere göre, kurumsal kaynakların kullanımının mali sonuçları ve varsa sorumlulukların belirlenmesi amaçlanıyor.

İncelemenin, PLAKA A.Ş.’deki görevlendirme ve ödeme kayıtlarının yanı sıra Didim tesisindeki konaklama kayıtlarını da kapsadığı belirtiliyor. İddiaların doğruluğu, işlemlerin hukuki niteliği ve herhangi bir kurum zararı doğup doğmadığı ise inceleme sonucunda netleşecek.

PLAKA A.Ş.’DEKİ GÖREVLENDİRMELER İNCELENİYOR

İncelemenin başlıklarından birini, ulaştırma sektörü dışında faaliyet gösteren bazı birlik ve federasyon başkanlarının PLAKA A.Ş. bünyesinde hangi gerekçeyle görevlendirildiği oluşturuyor.

Kasaplar, kahveciler, sebzeciler, lokantacılar ve farklı meslek gruplarını temsil eden bazı yöneticilerin şirkette görev aldığı ileri sürülürken, bu kişilere maaş, huzur hakkı veya başka adlar altında ödeme yapılıp yapılmadığı, ödeme yapıldıysa bunun hangi hizmet karşılığında gerçekleştirildiği araştırılması beklenen konular arasında yer alıyor.

Şirket kayıtlarının; ödeme tutarları, toplantılara katılım, görev tanımları, hazırlanan çalışmalar ve varsa raporlar açısından incelenmesiyle görevlendirilen yöneticilerin PLAKA A.Ş.’ye sundukları hizmetlerin ortaya çıkarılması hedefleniyor.

İncelemede, yapılan ödemelerin gerçek ve ölçülebilir bir hizmet karşılığının bulunup bulunmadığının belirlenmesi önem taşıyor. Hizmet karşılığı bulunmadığı yönünde bir tespit yapılması halinde ise ödemelerin şirket açısından mali kayba yol açıp açmadığının ayrıca hesaplanması gündeme gelebilecek.

ÖDEMELERİN NEDEN DOĞRUDAN YÖNETİCİLERE YAPILDIĞI GÜNDEMDE

PLAKA A.Ş.’de görev aldığı belirtilen bazı birlik ve federasyon başkanlarına doğrudan ödeme yapılırken, yöneticisi oldukları meslek kuruluşlarının tüzel kişiliklerine herhangi bir gelir aktarılıp aktarılmadığı da incelemenin başlıkları arasında gösteriliyor.

Bu kapsamda, şirketin bir meslek kuruluşunun bilgi, tecrübe veya teşkilat yapısından yararlanması durumunda ödemenin hangi hukuki ve kurumsal gerekçeyle doğrudan ilgili yöneticiye yapıldığı sorusunun kayıtlardan açıklığa kavuşturulması bekleniyor.

Bazı birlik ve federasyonların personel maaşları ve kurumsal giderleriyle karşı karşıya bulunduğu bir dönemde, kurumlara değil doğrudan yöneticilere ödeme yapıldığı yönündeki iddialar da mali incelemenin kapsamındaki konular arasında bulunuyor.

DİDİM TESİSİNDEKİ ÜCRETSİZ KONAKLAMALAR MERCEK ALTINDA

İncelemenin diğer başlığını TŞOF’a ait Didim Eğitim ve Dinlenme Tesisi oluşturuyor. Şoförlük ve ulaştırma sektörü dışında faaliyet gösteren bazı birlik ve federasyon yöneticileri ile ailelerinin tesiste ücretsiz konakladığı ileri sürülüyor.

Tesis kayıtları üzerinden ücretsiz konakladığı belirtilen kişilerin kimlikleri, beraberlerindeki kişi sayısı ve konaklama sürelerinin belirlenebileceği ifade ediliyor.

Konaklamalar sırasında ortaya çıkan yemek, personel, elektrik, su, temizlik ve diğer işletme giderlerinin TŞOF kaynaklarından karşılanıp karşılanmadığı da mali boyut açısından önem taşıyor. Bunun yanında ücret karşılığında kullanılabilecek odaların ücretsiz tahsis edilmesi nedeniyle tesisin gelir kaybına uğrayıp uğramadığı da değerlendirme konusu olabilecek.

İddiaların doğrulanması halinde, ücretsiz konaklamaların doğrudan giderinin yanı sıra varsa mahrum kalınan gelirin hesaplanması ve ortaya çıkan mali tablonun sorumluluk yönünden değerlendirilmesi bekleniyor.

Söz konusu kişilerin yaklaşan TESK Genel Kurulu’ndaki konumları nedeniyle konaklamaların zamanlaması da iddialar kapsamında gündeme getiriliyor. Bununla birlikte, bu konaklamaların TESK seçim süreciyle bağlantılı olup olmadığına ilişkin kesin bir değerlendirme yapılabilmesi için inceleme bulgularının ortaya çıkması gerekiyor.

ŞOFÖR ESNAFININ KAYNAKLARININ KULLANIMI SORGULANIYOR

TŞOF’un mali kaynaklarının önemli bölümünü şoför ve otomobilci esnafından aidat, katılma payı ve diğer kurumsal ödemeler yoluyla aktarılan kaynaklar oluşturuyor.

Taksi, kamyon, minibüs, servis aracı ve otobüs işletmeciliği yapan esnaftan kurumsal sisteme aktarılan kaynakların hangi amaçlarla kullanıldığı, incelemenin kamuoyu açısından dikkat çeken yönlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Özellikle TESK Genel Kurulu öncesinde bazı teşkilat yöneticilerine kişisel ödeme veya ücretsiz konaklama sağlandığı iddialarının, kurumsal kaynakların kullanım amacı ve ilgili kararların dayanakları bakımından açıklığa kavuşturulması bekleniyor.

ÖDEME BELGELERİ VE BANKA HAREKETLERİ ÖNEM TAŞIYOR

PLAKA A.Ş.’deki görevlendirme kararları, ödeme belgeleri, banka hareketleri, görev tanımları ve toplantı kayıtları ile Didim tesisindeki konaklama kayıtlarının birlikte değerlendirilmesi, iddiaların mali boyutunun belirlenmesi açısından önem taşıyor.

Gerçek bir hizmet karşılığı bulunmadığının tespit edilmesi halinde PLAKA A.Ş.’den yapılan ödemelerin şirkete zarar verip vermediğinin; Didim tesisinde ise doğrudan harcamalar ve varsa mahrum kalınan gelir nedeniyle TŞOF’un mali kayba uğrayıp uğramadığının hesaplanması gündeme gelebilecek.

Bu nedenle incelemenin yalnızca maaş, huzur hakkı veya konaklama bedelleriyle sınırlı kalmayarak varsa doğrudan giderleri ve gelir kayıplarını da kapsaması bekleniyor.

ÖDEME ALANLARIN SUNDUĞU HİZMETLER DE ARAŞTIRILABİLİR

PLAKA A.Ş.’den ödeme aldığı belirtilen birlik ve federasyon başkanlarının hangi görevleri yerine getirdiği de incelemenin temel soruları arasında bulunuyor.

“Ne kadar ödeme yapıldı, hangi hizmet karşılığında ödeme gerçekleştirildi, kaç toplantıya katılım sağlandı, hangi çalışmalar veya raporlar hazırlandı, şirkete ne tür somut katkı sunuldu ve temsil edilen kuruluşun tüzel kişiliğine neden ödeme yapılmadı” sorularının şirket kayıtları üzerinden açıklığa kavuşturulması bekleniyor.

Benzer biçimde, TŞOF tesisindeki ücretsiz konaklamalardan yararlandığı ileri sürülen kişilerin hangi karar veya uygulama kapsamında bu imkândan faydalandıklarının belirlenmesi de önem taşıyor.

GERİ TAHSİL HUKUKİ SÜRECE BAĞLI

İncelemede gerçek bir hizmet karşılığı bulunmadığı ve hukuka aykırılık olduğu yönünde tespit yapılması durumunda, PLAKA A.Ş.’den gerçekleştirilen ödemeler ile Didim tesisinde oluştuğu belirlenen zarar açısından sorumluluk konusu gündeme gelebilir.

Hukuka aykırı olduğu kesinleşen ödemeler bakımından, ilgili mevzuat ve yürütülecek hukuki sürecin sonucuna göre ödenen tutarların yasal faiziyle geri tahsili değerlendirilebilir. Didim tesisinde kurum zararı tespit edilmesi durumunda da zararın tahsiline ilişkin hukuki yollar gündeme gelebilir.

Bu aşamada işlemi gerçekleştiren, karar altına alan veya onaylayan kişiler ile ödemelerden yararlananların hukuki durumlarının ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekecek.

OLASI ADLİ SÜREÇ TESPİTLERE GÖRE ŞEKİLLENECEK

İnceleme sırasında kurum kaynaklarının amaç dışı kullanıldığı, gerçek bir hizmet bulunmaksızın ödeme gerçekleştirildiği, gerçeğe aykırı belge veya işlem düzenlendiği ya da ceza mevzuatı kapsamında değerlendirilebilecek başka bir fiil bulunduğu yönünde tespit yapılması halinde konu adli mercilerin gündemine taşınabilir.

Böyle bir durumda ödemeyi gerçekleştiren veya onaylayan kişiler ile varsa kurum zararına neden olan işlemlerde sorumluluğu bulunduğu veya hukuka aykırı menfaatten yararlandığı tespit edilen kişilerin durumu yetkili makamlarca ayrı ayrı değerlendirilecek.

5362 SAYILI KANUN KAPSAMINDAKİ HUKUKİ SONUÇLAR

Sürecin esnaf ve sanatkârlar teşkilatı bakımından bir diğer boyutunu 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu oluşturuyor.

Kanunda öngörülen şartların oluşması ve ilgili suçlar bakımından kanunun aradığı nitelikte kesinleşmiş bir mahkûmiyet bulunması halinde, meslek kuruluşlarının organlarına seçilme yeterliliği açısından hukuki sonuçlar doğması söz konusu olabiliyor.

Bu nedenle incelemenin mali tespitlerinin yanı sıra, olası hukuki süreçlerin de ayrı değerlendirilmesi gerekiyor. Herhangi bir kişi açısından mali, hukuki veya cezai sorumluluğun bulunduğu sonucuna ise ancak yetkili makamların inceleme ve yargılama süreçleri sonunda ulaşılabilir.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI